Eerste landelijke resultaten bevestigen de kracht van het Verkennend Gesprek
Bijna de helft van de mensen met psychische klachten die een verkennend gesprek voeren, vindt een passende plek buiten de ggz. Dat was een van de uitkomsten die onlangs werden gepresenteerd tijdens een symposium over het functioneren van mentale gezondheidsnetwerken. De eerste ervaringen uit verschillende regio’s stemmen hoopvol en sluiten naadloos aan op wat we in Fryslân binnen Mentale Gezondheid & Veerkracht aan het opbouwen zijn.
Wat de eerste cijfers laten zien
Op het symposium deelden meerdere mentale gezondheidsnetwerken hun eerste ervaringen met het Verkennend Gesprek. In onderzoek van Good2Consult, in opdracht van Zilveren Kruis en samen met drie gemeenten, werden 172 gesprekken bekeken. Bij ruim de helft van de deelnemers werd een ggz-behandeling geadviseerd; voor ruim vier op de tien werd een passende oplossing buiten de ggz gevonden.
Ook andere regio’s lieten beweging zien. In Stadskanaal daalde de ggz-wachtlijst fors van ruim driehonderd naar enkele tientallen wachtenden. Dat werd deels bereikt met het Verkennend Gesprek, domeinoverstijgend casusoverleg en welzijn op recept, maar vooral doordat de samenwerking lokaal en gezamenlijk werd georganiseerd, vanuit relatie, eigenaarschap en urgentie. En bij het netwerk Gezond Veluwe ervoer na de eerste tweehonderd gesprekken de overgrote meerderheid van de hulpverleners het gesprek als behulpzaam; ook bijna driekwart van de inwoners deelde dat oordeel.
Waarom het werkt
Mentale gezondheidsnetwerken en verkennende gesprekken zijn belangrijke onderdelen van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Het doel: mensen met psychische klachten sneller op de juiste plek helpen ook als hun problemen niet uitsluitend medisch zijn en zo de wachtlijsten voor de ggz verkleinen.
Daaronder ligt een eenvoudige observatie. Een hulpvraag begint zelden als ‘sociaal domein’ of ‘ggz’. Hij begint als iets wat wringt in iemands leven, vaak met zowel mentale als sociale kanten. We hebben de zorg lang georganiseerd rond systemen, financieringsstromen en domeinen maar de werkelijkheid van mensen trekt zich daar niets van aan. Juist daarom bouwen we aan netwerken waarin we het anders organiseren.
En in Fryslân?
Precies dat doen we binnen Mentale Gezondheid & Veerkracht. Het Verkennend Gesprek, onderdeel van de Wijkgerichte Aanpak Mentale Gezondheid (WAMG), brengt de inwoner, naasten en professionals uit het sociaal domein en de ggz samen om de hulpvraag en de context daaromheen te verkennen. De inwoner staat daarbij aan het roer: het gesprek versterkt eigen regie en veerkracht, en is er aanvullende zorg of ondersteuning nodig, dan wordt die in afstemming en op initiatief van de inwoner op de juiste plek georganiseerd.
Voor professionals betekent dit betere samenwerking over domeingrenzen heen, meer uitwisseling van kennis en expertise, duidelijkere rollen en meer werkplezier met minder niet-passende verwijzingen en een efficiënter gebruik van capaciteit.
Bij ons krijgt het Verkennend Gesprek dan ook geen vorm als methode of afvinklijst, maar als ontmoeting. Een open spoor waarin ruimte is voor het verhaal van de inwoner, en waarin professionals sturen vanuit vakmanschap en menselijkheid. De landelijke resultaten bevestigen waar we in Fryslân op inzetten: mensen beter en tijdiger helpen, dichtbij en op de plek die past.