Mentale Gezondheid en Veerkracht.

Update oktober 2025

Gezondheid is meer dan niet ziek zijn

Inwoners van Fryslân stonden ooit bekend als de gelukkigste Nederlanders. Niet voor niets: in Fryslân zorgen we goed voor elkaar. Toch is er de afgelopen jaren veel veranderd. De dubbele vergrijzing zet door. Wachttijden in de GGZ lopen op. Steeds meer jongeren ervaren psychische klachten en professionals voelen de druk toenemen.

De urgentie rondom het veranderen van de zorg is voelbaar. Onderzoek laat zien dat het aantal volwassenen met psychische klachten in Nederland tussen 2007 en 2022 is gestegen van 17% naar 26% (Trimbos-instituut, NEMESIS-3). In Friesland daalde het aantal inwoners dat zich (zeer) gezond voelt in twee jaar tijd van 81% in 2020 naar 72% in 2022 (GGD Fryslân, Gezondheidsmonitor 2022).

Het besef groeit dat gezondheid veel meer is dan de afwezigheid van ziekte. Het gaat om veerkracht, om kwaliteit van leven en om samen dragen. Dáár begint de beweging Mentale Gezondheid en Veerkracht.

Centraal in het transformatieplan Mentale Gezondheid en Veerkracht staat de Wijkgericht Aanpak Mentale Gezondheidszorg (WAMG).

Door wijkgericht en over domeinen heen samen te werken wordt er gewerkt aan: de juiste zorg op de juiste plek (in een keer goed), het laten afnemen van wachttijden (met hetzelfde aantal professionals) en het helpen van meer inwoners. In 2030 werken professionals in iedere wijk, buurt en dorp samen om inwoners sneller en beter te helpen.

De goedkeuring van het transformatieplan was groot nieuws: de voorpagina’s van de Leeuwarder Courant en het Friesch Dagblad stonden er vol van. Wethouder Marianne Poelman sprak erover bij Omroep Fryslân. Het transformatieplan is een gezamenlijke stap vooruit. Een beweging van de hele Mienskip.

In deze nieuwsbrief nemen we je mee in de laatste ontwikkelingen op het gebied van Mentale Gezondheid en Veerkracht in Fryslân. Door deze nieuwsbrief te volgen zorg je ervoor dat je altijd als eerste op de hoogte bent van het verloop van de transformatie.

In deze update vertellen we je meer over het inregelen van de randvoorwaarden van de transformatie, de eerste aangestelde projectleiders en de inhoudelijke werkgroepen die in november 2025 van start gaan.

Klaar voor de start

Met de goedkeuring van het plan kunnen we écht aan de slag met de inhoud.

Om goed van start te gaan dienen een aantal randvoorwaarden ingeregeld te zijn. Deze voorwaarden zorgen ervoor dat afspraken goed vastgelegd worden en dat iedereen ook betaald krijgt.

Een korte update hierover:

Contracten: de contracten vanuit de zorgverzekeraar zijn bijna allemaal getekend. Daarnaast worden nu aanpassingen aan de samenwerkingsovereenkomst gedaan – in de volksmond de SOK – en het huishoudelijk reglement. Deze worden naar verwachting deze week ondertekend.

Planning & Control: werkt momenteel hard aan de afspraken, om te zorgen dat iedereen uitbetaald krijgt. Zo werken zij afspraken voor uitbetaling uit en leveren zij een format aan. Aan de hand van dit format komt er zicht op ieders inzet.

Veranderkunde en communicatie: heeft een communicatieplan opgeleverd, waar je de komende maanden meer van terugziet. Onder andere via deze nieuwsbrief en op LinkedIn.

De werkgroep Veranderkunde en Communicatie werkt daarnaast aan een plan om samen te blijven leren. Ook denken zij na over een aanpak waarop ideeën daadwerkelijk van papier naar de praktijk – de professionals en inwoners in de wijk – komen.

We hopen dat de randvoorwaarden zo snel mogelijk helder zijn voor alle betrokkenen. Zodra dit zo is kunnen we los.

“De inhoudelijke beweging krijgt vorm”

Concrete stappen zetten

Met het transformatieplan geaccordeerd gaat de beweging nu echt van start. Het gaat niet alleen om plannen op papier, maar om wat er nu in Fryslân in beweging komt. Dat begint met het uitwerken van de inhoudelijke richtlijnen en werkwijzen op de thema’s uit de WAMG.

De eerste concrete stappen zijn de afgelopen weken gezet:

De eerste inhoudelijk projectleiders zijn aangesteld
Vanuit ieder domein zijn deelnemers aangedragen voor in de inhoudelijke werkgroepen
De nieuwste aanwinsten (projectleiders) binnen de transformatie Mentale Gezondheid en Veerkracht zie je in het rijtje hieronder.

De projectleiders zijn onder meer:

  • Domein Overstijgend Casusoverleg​: Nyncke Woudstra
  • Consultatiefunctie​: Nyncke Woudstra
  • Preventie:​ Anja de Haan
  • Laagdrempelige steunpunten: Lindsay Stegenga​
  • Verkennend gesprek​: Maartje Meijers
  • EPA aanpak: Teun Soederhuizen ​
  • Sociale kaart & wachttijden​: Jordy Plantinga
  • Positieve gezondheid​: Chris Borsten
  • Transfertafel​: Ellen Geuzebroek
  • Communicatie​: Dionne Hallegraeff
  • Monitoring​: Jesse David Marinus
  • Kassier Zorgaanbieders​: Arno van der Heide, RC
  • Kassier Gemeenten​: Edwin van Hielkema
  • Netwerkleider Mentaal Gezondheid Netwerk (MGN)​: Aukje van der Veen
  • Projectleider Gezinshulp​: Jenneke Aartsen
  • Digitalisering – NIS richtlijn, Business Intelligence (BI) & gegevens uitwisseling: Rebecca Hummel
  • Digitalisering – AI spraakherkenning​: Joël de Jong
  • Digitalisering – Zelfzorg​: Mirja van Poppel
  • Digitalisering – Taskforce​: Bea Klompmaker
  • Digitalisering overkoepelend​: Marleen Oldenburger
  • Lerend Netwerk: Jeanet Landsman, Femke Vrenegoor en Vera Schuurmans

Met hun inzet krijgt de beweging steeds meer gezicht en slagkracht.

Het delen van goede voorbeelden

Ondanks de druk op de zorg en het voorliggend veld, zijn er in de provincie al veel initiatieven die een veerkrachtig Fryslân weergeven.

Een voorbeeld is Walk of Life, waar inwoners via gezamenlijke wandelingen ruimte vinden voor open gesprekken en het delen van ervaringen. Dit initiatief biedt een waardevolle aanvulling op het zorglandschap en laat zien hoe Mienskip in de praktijk werkt. Op 10, 11 en 12 oktober vond de Walk of Life 3-daagse plaats.

Wil jij een keer meewandelen? Houd de website dan in de gaten.

Lees meer

“Positieve Gezondheid als gezamelijke taal”

Kennis & Tools

Een van de fundamenten van de transformatie is Positieve Gezondheid. Door dit thema als uitgangspunt te nemen, kunnen de domeinen Positieve Gezondheid inzetten als gedeelde taal. Positieve Gezondheid gaat over het niet centraal stellen van de klacht, maar het geheel van iemands leven en veerkracht.

Het instrument van Positieve Gezondheid is de gezondheidsspin: een spinnenweb met zes dimensies. De zes dimensies van Positieve Gezondheid zijn: lichamelijk functioneren, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren.

Bij het invullen van het spinnenweb geef je per dimensie een score (0–10). Jouw score is een persoonlijke schets van waar het goed gaat in je leven en welk onderdeel nog wat meer aandacht verdient.

Het is geen test of diagnose, maar een gespreksstarter. Een hulpmiddel waarmee inwoners en professionals samen kijken: wat is belangrijk en welke eerste stap past?

Zelf invullen kan via het Spinnenweb Positieve Gezondheid.

Bekijk jouw score

Samen verantwoordelijk

Het transformatieplan is opgesteld door een breed netwerk van betrokkenen uit gemeenten, GGZ, huisartsen, sociaal domein, welzijnsorganisaties, ervaringsdeskundigen en inwoners. Deze gezamenlijke inzet is nodig om wachttijden terug te dringen en de kracht van de Mienskip te benutten.

Inspirerende voorbeelden en initiatieven zijn onmisbaar. Heeft jouw organisatie een praktijkvoorbeeld waar de WAMG al wordt toegepast? Heb je een idee over hoe we samen de mentale gezondheid en veerkracht bij jou in de buurt kunnen verbeteren? Dan horen wij hier graag over!

Stuur ons vandaag nog een e-mail op mentalegezondheid@friza.nl.

Stuur ons een e-mail