Samen het verschil maken: transformatie van zorg vraagt lef, ruimte en vertrouwen

Op 22 mei kwamen bijna honderd managers, beleidsmakers en teamleiders uit zorg, welzijn en het sociaal domein samen in de Elfstedenhal in Leeuwarden om te praten over de transformatie van het Friese zorglandschap. 

De urgentie is duidelijk: dubbele vergrijzing en personeelstekorten zorgen voor druk op de beschikbaarheid van zorg in Fryslân. Een krachtige beweging van zorg naar gezondheid is noodzakelijk. Maar hoe doen we dat met elkaar? Wat is jouw rol als manager, teamleider of beleidsmaker hierin? En wat heb je nodig van je bestuurder? 

Van cijfers naar bewustwording

Na een warm welkom door wethouder Pieter van der Zwan (voorzitter van de bestuurlijke FrIZA-tafel en wethouder van de mandaatgemeente Smallingerland) en een introductie van de bijeenkomst door gespreksleider Daniël Pit, werd de middag afgetrapt met een interactieve kennisquiz van Jesse David Marinus van Planbureau Fryslân. Daarmee werd opnieuw de urgentie benadrukt van de uitdagingen waar we in Fryslân voor staan. 

Vervolgens schetste hoogleraar Marc Bruijnzeels hoe echte verandering begint bij een andere manier van kijken: “Zet eerst weer de mens centraal, en niet de organisatie of het systeem.” Het vraagt lef om bestaande structuren los te laten, belangen op tafel te leggen en het gezamenlijk anders te organiseren. Uiteindelijk werken we toe naar een landelijk Integraal Gezondheidsakkoord. 

Transformeren doe je samen

In het tweede deel van het programma gingen deelnemers in gesprek over wat verandering werkelijk van hen vraagt. Niet alleen een ander beleid, maar ook een andere houding en zienswijze. Volgens Marc: “Transformatie vraagt om ruimte, lef en vertrouwen. En om het echte gesprek binnen je organisatie.” 

Een aantal inzichten sprong eruit:

  • Transformatie is geen project, maar een cultuurverandering.
  • Geef professionals ruimte om lokaal te signaleren en te handelen. 
  • Gebruik data én verhalen om richting te geven en draagvlak te creëren. 
  • Bestuurlijke steun is essentieel. Niet alleen voor het kader, maar vooral voor ruimte en vertrouwen. 
  • Het middenmanagement speelt een belangrijke rol: zij verbinden de strategie met de praktijk. 

Kleine stappen, groot effect

Veranderen doe je niet in één keer. Het vraagt om kleine stappen en doorzettingsvermogen. Deelnemers benoemden de noodzaak van massa: pas als genoeg mensen meebewegen, kan er écht iets veranderen. 

Marc gaf deelnemers een duidelijke opdracht mee: ga zelf het gesprek aan in je organisatie. Wat heb jij nodig? En wat heeft jouw bestuurder van jou nodig om in beweging te komen? 

Samen voor een gezond Fryslân

De bijeenkomst liet zien: de beweging van zorg naar gezondheid maken we samen. FrIZA is deze beweging, en daar zijn we allemaal onderdeel van. Vanuit het programmateam FrIZA faciliteren we deze verandering. Dat doen we door te verbinden, te inspireren en te ondersteunen waar nodig – samen met onze partners. 

Zoals Marieke van den Heuvel (Programmateam FrIZA) het verwoordde:
“FrIZA is de beweging, en daar zijn we eigenlijk allemaal onderdeel van. Daar werken we allemaal aan mee. FrIZA is de beweging die we moeten maken om de zorg toekomstbestendig te maken.”